Araştır , Öğren , Bilgilen

1920 Yılında Atatürk ve Arkadaşları Hakkında Verilen İdam Kararı

1920 Yılında Atatürk ve Arkadaşları Hakkında Verilen İdam Kararı

0 16

1920 Yılında Atatürk ve Arkadaşları Hakkında Verilen İdam Kararı

Kurtarıcı Atatürk ve ona destek çıkan arkadaşları bir yandan Anadolu içerisinde Milli Mücadele karşıtlarıyla mücadele ederken bir yandan da yabancı milletlerle zorlu bir mücadeleye girmiştir. Bu savaş o kadar başarılıydı ki Padişah Vahdettin bu başarının tahtını sallamasından korkmuştur. Bu yüzden; İstanbul Saray Hükümeti, Atatürk ve silah arkadaşlarının idam edilebilmesi amacıyla sahte bir mahkeme kurmuş ve infaz emrini çıkarmışlardır. İşte o infaz ile ilgili tüm hikâye…

İdam Kararına Zemin Hazırlayan Nedenler

Genel olarak bakılırsa; Atatürk ve silah arkadaşları için verilen infaz emrinin nedenleri aşağıda listelenmiştir.
İngilizlerin İstanbul Saray Hükümeti’nde etkin olarak halkı ve sarayı kışkırtması ve bu bağlamda iç savaşlara zemin hazırlaması
Din adamlarının ve azınlıkların Millî Mücadele karşısında yer alması
Padişah Vahdettin’in tahtının sallanmasından olan korkusu

İdam Emrine Kadar Atatürk ve Arkadaşlarına Karşı Yapılan Olaylar

4.Damat Ferit Paşa Hükümeti 5 Nisan 1920’de kurulduktan sonra Millî Mücadele hareketinin iplerini eline almak istedi. Bu yüzden iç savaşların başlaması için bazı faaliyetlerde bulundu. Damat Ferit Paşa Ahmet Anzavur’u bu faaliyetlerde iç savaşlarda lider olarak kullanmak istemiş. Bu yüzden Ahmet Anzavur’u 8 Nisan 1920’de Balıkesir Mutasarrıflığına atamış ve burada kendisine “paşa” unvanına layık görülmüştür.
Damat Ferit Paşa, ilk olarak Atatürk ve silah arkadaşlarını Millî Mücadele hareketinden vazgeçirmek amacıyla 11 Nisan 1920’de bir bildiri yayınlatmıştır. Ayrıca bu tarihte din adamları, Millî Mücadele hareketinde bulunanların öldürülmesinin vacipliği hakkında fetvalar vermiştir. Damat Ferit Paşanın yayımlattığı bildiride; Millî Mücadele hareketinden vazgeçilmesi halinde bu durumun bir pişmanlık sayılıp affedileceği, vazgeçilmemesi halinde mahkemeler önünde yargılanacağı belirtilmişti. Bu bildiri oldukça iğneleyici bir şekilde hazırlanmıştı. Çünkü bu bildiride Millî Mücadele hareketine; “fitne-fesat hareket”, Atatürk ve onun yanında yer alan kişilere de “isyankâr” yakıştırması yapılmıştı. Atatürk ve onun yanında yer alan silah arkadaşları, bu bildiriye uymadıklarından dolayı Damat Ferit Paşa tarafından Atatürk ve onun yanında saf tutan tüm arkadaşlarını “vatan haini” olarak ilan etmiştir.
Damat Ferit Paşa, bildiri ve fetvalar neticesinde istediğini elde edememiş; bu yüzden Ahmet Anzavur’u Atatürk ve silah arkadaşları ile mücadelede devreye sokmuştur. Ahmet Anzavur, 16 Nisan 1920’de kuvvetlerini toplayarak Millî Mücadele yanlılarıyla çetin bir savaşa girdi. Bu savaş neticesinde güç kaybeden Ahmet Anzavur savaştan geri çekilmiştir. Damat Ferit Paşa, Anzavur kuvvetlerinin yenilmesi üzerine 18 Nisan 1920’de Sultan Vahdettin’e bağlılık duyan Kuvayı İnzibatiye adlı paralı orduyu kurmuş ve bu ordu 14 Haziran 1920’de Kuvayı Milliye ile savaşmış, yenilgiye uğramıştır.
İstanbul Saray Hükümeti, Kuvayı İnzibatiye ordusunun başarısız olması üzerine 28 Nisan 1920’de Anadolu Fevkalade Müfettişi Umumiliği’ni kurmuş ve burada Millî Mücadele’yi bitirmek için çalışmalar yapmıştır.
Aznavur kuvvetleri gücünü toplayarak kuvvetleriyle Adapazarı’na saldırmış ve burayı 10 Mayıs 1920’de işgal etmiştir. Bu aşamadan sonra 22-23 Mayıs 1920’de Kuvayı Milliye ile savaşmış ve bu savaşta da yenilerek Adapazarı’nı geri vermiştir.
Damat Ferit Paşa Anzavur kuvvetleri ve Kuvayı İnzibatiye ordusundan istediklerini alamayınca Divani Harbi Örfi’yi düzenleme kararı aldı.16 Nisan 1918’de techir suçlarına bakmak için kurulmuş olan Divanı Harbi Örfi’de 16 Nisan 1920’de Nemrut Mustafa Paşa’yı getirdi. Nemrut Mustafa Paşa bu mahkemede yalancı şahitler, belgelerle oynama ve daha birçok faaliyette bulunmuştur.
Nemrut Mustafa Paşa, 11 Mayıs 1920’de Atatürk ve silah arkadaşlarına çeşitli iftiralarda bulunmuş ve Atatürk ve Arkadaşlarının infaz edilmesi için bir idam kararı hazırlamış ve 24 Mayıs 1920’de Padişah Vahdettin bu idam kararına onay vererek Nemrut Mustafa Paşa’ya destek çıkmıştır. İçlerinde Atatürk, Refet Bele, Halide Edip Adıvar, Ali Fuat Paşa gibi kişilerin bulunduğu infaz kararında toplam 823 kişi bulunmaktaydı.

İç Savaşlara Rağmen Elde Edilen Büyük Başarı: Millî Mücadele!

Tüm bu yaşananlara rağmen Atatürk ve arkadaşları Millî Mücadeleyi başarılı bir şekilde yürütmüştür. 19 Mayıs 1919’da Atatürk’ün Samsun’a çıkmasından 11 Ekim 1922’ye kadar süren Millî Mücadele’yi Atatürk ve silah arkadaşları kazanmıştır. 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalanarak savaş fiilen bitmiş, 24 Temmuz 1923’de imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile savaş tamamen bitmiştir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.